.
شنبه 31 شهريور 1397.

صنایع چرم

چرم

تعریف چرم

چرم جنسی است که در دباغی پوست خام جانوران، به‌ویژه گاو به‌دست می‌آید. فرایند دباغی، پوست فسادپذیر را به یک ماده طبیعی پایدار، دایمیو انعطاف‌پذیر برای کاربردهای گوناگون تبدیل می‌کند. چرم در تلفیق با چوب، پایه  فناوری باستانیان را شکل می‌داده است. صنعت چرم و صنعتخز با هم متفاوت‌اند. این تفاوت از اهمیت مواد خام مورد استفاده در هر کدام پیداست. مواد خام مورد استفاده در صنعت چرم، محصولات فرعیصنعت گوشتهستند؛ در حالی‌که گوشت ارزش بیش‌تری از پوست دارد. مواد خامی که در صنعت خز به‌کار گرفته می‌شوند، ارزش بیش‌تری ازگوشت دارند و به همین خاطر گوشت به عنوان یک محصول جانبی تلقی می‌شود. تاکسیدرمی اجازه  استفاده از پوست حیوانات را به انسانمی‌دهد، البته مهم‌تر از پوست‌شان، سر و بخشی از پشت آن‌هاست. پوست‌ها و پوست‌های خام در ساخت چسب و ژلاتین هم کاربرد دارند. چندراه وجود دارد که در نتیجه  آن‌ها، پوست جانور به یک ماده  انعطاف‌پذیر و محکم به نام چرم تبدیل می‌شود.

انواع چرم

چرم سبک

 چرمی است که از پوست حیواناتی مانند گوسفند، بز،  بزغاله و بره به دست می آید این نوع چرم بسیار ظریف و نازک است و به همین علت هم در ساخت محصولاتی مانند لبـاس چرم، کاپشن چرم و دستکش چرم استفاده شده و از نوع کیفیت پایینتر آن به عنت حیواناتی مانند گاو،گاومیش ،گوساله و شتر و ...به دست می آید. چرم سنگین بهترین نوع چرم جهت استفاده های معمول میباشد و دارایوآن آستری کفش و لباس استفاده میگردد

چرم نیمه سنگین

به چرم ی گفته می شود که از پوست حیواناتی مانند کروکودیل و شتر مرغ به دست میآید این نوع چرم به علت کمیاب و گران قیمت بودن بیشتر در ساخت محصولاتی که جنبه تزیینی دارند و یا لوکس محسوب می شوند مورد استفاده قرار میگیرد

چرم سنگین

به چرمی گفته می شود که از پوست گاو، گاومیش، گوساله، اسب، شتر، سوسمار و هر حیوان زمخت و درشتی به دست می‌آید.

این نوع چرم بیشترین مقاومت و زیباترین رخ را در میان چرم های دیگر دارد. این نوع چرم به علت استحکام و مقاومت بالا به مصرف می رسد. در زیره و رویه کفش ،ساخت کیف های دستی،جیبی و یا سیستم های ماشین آلات صنعتی کاربرد دارد.

علاوه بر دسته بندیی بالا چرم های طبیعی را بر اساس نوع دباغی هم میتوان به دسته های زیر تقسیم کرد:

چرم گیاهی:

در دباغی این نوع چرم تا حد امکان از مواد و رنگهای شیمیایی استفاده نمیشود و به جای آن از رنگهای گیاهی و مواد و روغنهای حیوانی استفاده میگردد. این نوع چرم به علت اینکه دارای بیشترین سازگاری با محیط زیست بوده و در اثر تماس با پوست انسان عوارضی ایجاد نمی کند از بهترین انواع دباغی چرم به شمار میرود .

چرم کرومی:

چرم ی است که مواد اصلی در دباغی آن بر پایه کروم است وبر روی برخی چرم های کرومی را که رویه نامرغوبی دارند طرحی را بصورت مصنوعی چاپ میکنند که به آن چرم کرومی چاپی میگویند .

چرم جیر:

از پوست بز و گوساله تهیه میشود که طی فرایند خاصی و بوسیله وسایل خاصی رخ آن را پرداخت میکنند و سطح گوشتی را به صورت مخملی در می آورند .این نوع چرم بیشتر به عنوان آستر در داخل دیگر محصولات استفاده میگردد .

چرم اشبالت:

چرمی است شبیه جیر که از ورقه ورقه کردن چرمهای ضخیم گاوی به دست می آید.این نوع چرم نسبت به جیر سطح پایینتر محسوب و طبقه بندی میگردد .

چرم نوبوک:

چرم ی است که مانند جیر و اشبالت دارای رخ مخملی میباشد اما این نوع چرم با ظرافت بسیار پرداخت شده و دارای سطحی لطیف است .

چرم ورنی:

چرم ی است که از پوست گوساله تهیه می شود و رویه آن با لاک خاصی لعاب و پوشش داده می شود تا ظاهری براق پیدا نماید

علاوه بر تقسیم بندیهای فوق می توان چرمها را به اقسام دیگری نیز تقسیم کرد:

چرم مراکشی:

این نوع چرم با محکم‌ترین انواع چرم‌ها برابری می‌کند. در عین حال ، بسیارنرم و قابل انعطاف است. در زمانهای گذشتهچرم مراکشیرا با دوختن پوست‌ها ، دباغی دباغی می‌کردند. در آن روش ،پوسترا به شکل مشک ، کشکول یابطریدر می‌آورند. سیس آن را با مقداری سماق پر می‌کردند و در ظرف‌های پرشده از همان محلول شناور می‌ساختند. سپس بوسیله تیغه‌های چوبی در حال چرخیدن ، به روی پوست ضربه‌هایی وارد می‌شد و به ساخت چرم کمک می‌کرد.

از این نوع چرم بیشتر برای صحافی کتابها استفاده می‌شد. امروزه این چرم‌ها برای تهیه کالاهای چرمی ظریف مانند کیف‌های زنانه ، کیف‌های دستی و جیبی مردانه استفاده می‌شود.

 

 چرم اسپانیایی:

این نوع چرم ، در واقع نوعی چرم مراکشی است. امروزه این نوع چرمها را از پوست اسب با کیفیت مرغوب به روشپوست پیرایی گیاهی تولید می‌کنند. این نوع چرم‌ها را از طرف لشپرداخت می‌کنند. چرم تولید شده بسیار محکم و همچنین ضد آب است. از این چرم ، در ساخت کفش‌های مردانه مرغوب استفاده می‌شود.

چرم روسی:

همانطور که از نام این نوع چرم بر می‌آید، نخستین بار درروسیهتهیه شده است. عملپوست پیراییبا استفاده از پوست درختهایبیدوغانانجام می‌شد. این نوع چرم با بوی خوشایندی که داشت، شناخته می‌شد که به بوی خوش روغن درخت غان مربوط است. امروزه تولید اینگونه چرم ، دیگر مخصوص کشور روسیه نیست و در بسیاریاز کشورها با استفاده از مواد پوست پیرایی گیاهی ، تولید می‌شود. از این نوع چرم برای صحافی کتاب ، ساخت کیف بغلی ، چمدان و لباس استفاده می‌شود.

چرمهای حاصل از پرندگان ، ماهی‌ها ، خزندگان و انواع پستانداران:

بطور کلی ، بیشتر چرم مورد نیاز ، از پوست حیوانهایی مانند گاو ، گوسفند ، بز و خوک بدست می‌آید. این حیوانها را بیشتر به خاطر گوشت آنها پرورش می‌دهند. در واقع پوست آنها ، یک فراورده فرعی به حساب می‌آید. اما حیواناتی هم هستند که تنها به خاطر استفاده از پوستشان شکار می‌شوند. از جمله این حیوانات می‌توان بهمار،مارمولک،سوسماروکروکودیلاشاره کرد.

پوست مار و مارمولک:

این نوع پوست ، بسیار نازک و در عین حال محکم است. وقتی که پوست پیرایی می‌شود، ترک نمی‌خورد و آبرفتگی و کشیدگی پیدا نمی‌کند و دوام و استحکام زیادی دارد. پوست مارمولکها ، گرانتر از پوست مارها است. از یک مارمولک می‌‌توان حدود 30 سانتیمتر مربع پوست بدست آورد.

پوست کروکودیلها و سوسمارها:

این حیوانات ،‌ پوست زیبایی دارند و از روی نقش‌های بزرگ به راحتی می‌توانند تشخیص داده شوند. این پوستها ، به اندازه‌ای شهرت دارند که برای ساخت تقلبی آنها با پرس‌های فولادی ، نقش‌های سوسمار را بر روی پوست گاو ، نقش و ثابت می‌کنند. پوست سوسمار ، بیشتر از پوست کروکودیل مورد استفاده قرار می‌گیرد و برای ساخت چمدانهای درجه یک ، کیفهای زنانه و کفشهای مرغوب درجه یک استفاده می‌شود.

پوست ماهی:

در میان ماهی‌ها ،کوسهدارای مناسبترین پوست برای تولید چرم است. چرم موسوم بهشاگرین (Shagreen) از پوست این حیوان ساخته می‌شود.

پوست پرندگان:

پوست پرندگانی که برای استفاده از پر و بالشان پرورش می‌یابند، تنها در صورتی به چرم تبدیل می‌شوند که پرنده ، مرده یا کشته شود. نوع بسیار خوب چرم ، امروزه از پوست کانگورووالابی (Wallaby) تهیه می‌شود. چرم ساخته شده از پوست این حیوانها برای رویه کفش بکار می‌رود و در مقایسه با انواع چرم ، محکمترین آنها بوده و هیچگاه ترک بر نمی‌دارد و پاره نمی‌شود

یکی از اشیایی که بسیاری از نیازهای اساسی انسان را در روزگاران بسیار دور تامین می‌کرد، پوست حیوانات بود که انسانهای اولیه به منظور برآوردن نیازهای غذایی خود آنها را شکار می‌کردند و از پوست آنها به روشهای گوناگون برای تهیه پاپوش ، سپر ، زره چرمی ، کلاه رزمی چرمی ، تیردان چرمی ، چکمه و غیره استفاده می‌کردند. امروزه با وجود گذشت قرنها ، هنوز پوست حیوانات در نقش یکی از مواد اساسی برای تهیه لباس ، پوشاک و وسایل دیگر و نیز جنبه‌های تزئینی ارزش اقتصادی و صنعتی خود را حفظ کرده است.امروزه چرم‌سازی ، بصورت یک صنعت بزرگ ( Leathering industry ) درآمده است. مراحل تهیه چرم در زیر آمده است.

گروه بازرگانی پارسا  با استفاده از کارشناسان و استادان برجسته و با تجربه، فعالیت گسترده ای در زمینه بازرگانی انواع محصولات چرمی انجام می دهد.

 

آماده سازی پوست

 قبل از دباغی باید عملیات آماده سازی را به منظور حذف اضافات باقیمانده بر روی پوست ( مانند چربیهای اضافی ، پشم و غیره ) انجام داد که خود شامل چند مرحله به شرح زیر است.

خشک کردن و نمک زدن :

پوستها را پس از جدا کردن از بدن حیوانات با خشک کردن و یا نمک زدن برای دباغی نگهداری می‌کنند. این عمل با استفاده از نمک خشک ، آب نمک یا خواباندن در محلول نمک انجام می‌گیرد. خشک کردن نیز در آفتاب و یا بوسیله جریان هوای گرم انجام می‌گیرد.

حذف اضافات :

قسمت اضافی روی پوست ، مانند گوش ، دم ، سم و گوشتهای اضافی که ضمن کندن پوست بر روی آن باقی می‌ماند و از نظر چرم سازی ارزشی ندارد، پیش از هر عمل باید از پوست جدا شود.

خیساندن :

به منظور حل کردن و از بین بردن مواد زاید حل شدنی موجود روی پوست ، آن را در آب خیس می‌کنند تا بدین وسیله ، هم مواد زاید در آب حل شوند و هم الیاف پوست ، آب جذب کرده ، به شکل طبیعی خود در آید.

لش زدایی :

پوستها معمولا با مقداری چربی و گوشتهای اضافی همراه‌اند که باید حذف شوند. بوسیله ماشین لش زدایی که از دو غلتک ، یکی فلزی و شیاردار و دیگری لاستیکی تشکیل شده انجام می‌پذیرد.

مو زدایی و آهک‌ زنی چرم :

پس از لش زدایی باید پشم و یا مو و پروتئین‌های غیر الیافی را از سطح پوست زدود. برای این منظور پوست را در محلول آب آهک قرار می‌دهند و به آن ، سولفید سدیم می‌افزایند. هر مولکول سولفید سدیم بوسیله یک مولکول آب هیدرولیز شده ، یک مولکول سولفید هیدروژن سدیم ایجاد می‌کند که کندن پشم و مو را تسریع می‌کند.

حذف سایر زواید :

در این مرحله ، غده‌های پوستی بافتهای رنگی مو و مواد آهکی باقی مانده بوسیله ماشینهای ویژه از بین می‌رود.

حذف آهک :

آهک باقیمانده پس از مرحله قبل ، باید کاملا گرفته شود و گرنه چرم حاصل ، شکننده شده ، در سطح آن ترکهایی ایجاد می‌شود که از رنگ آمیزی درست و دقیق آن جلوگیری می‌شود. این عمل ، بوسیله مواد شیمیایی مانند نمکهای آمونیم ، جوش شیرین ،اسیدسولفریک و ... انجام می‌گیرد.

قلیایی کردن بوسیله خیساندن در مواد شیمیایی :

پس از عمیلیات آهک گیری ، پوست را در یک حمام قلیایی که حاوی نمکهای آمونیوم است، قرار می‌دهند که علاوه بر عمل آهک گیری ، اثر آنزیمها را افزایش داده و خواص مطلوبی از جمله لطافت ، قابلیت انعطاف‌پذیر و صاف شدن چرم بوجود می‌آورد. در این مرحله الیاف و بافتهای پوست منبسط شده ، سطح رویی پوست تمیز و باقی مانده پروتئین‌ها منجمد و از روی پوست پاک می‌شود.

گرفتن چربی پوست :

چون بعضی از پوستها مانند پوست گوسفند ، خوک و سگ دارای چربی است، بایستی پیش از عملیات دباغی ، چربی‌ها حذف شوند. برای این منظور چربی را بوسیله هیدروکسید سدیم به صابون تبدیل کرده ، بعد آن‌را با آب می‌شویند.

اسیدی کردن پوست :

در این مرحله ، پوست را در محلول اسیدی که حاوی نمک است، قرار می‌دهند. در این عمل ، نمک به‌علت خاصیت تراوش کنندگی که دارد، مانع تورم الیاف شده ، جذب پوست نمی‌شود. در صورتی که محلول اسید در الیاف پوست تا حد اشباع نفوذ کرده و با این عمل ، الیاف پوست صاف شده و پوست حالت نیم دباغی شده بخود می‌گیرد.

برش زدن و تراش دادن چرم :

پس از مرحله آب گیری از چرم دباغی شده ، آن‌را بوسله ماشین برش می‌دهند تا به هر ضخامتی که لازم باشد در‌آید. پس از مرحله آبگیری و برش زدن ، چرم را از ناحیه گوشتی بوسیله ماشینهای غلطکی به ضخامت‌های مورد نیاز ،‌ می‌تراشند. بعضی از چرمهای دباغی شده با مواد دباغی گیاهی را قبل از تراشیدن باید پاک و تمیز کرد تا ناحیه گوشتی چرم پاک شود. پرداخت کردن یا سمباده زدن عبارت است از پاک کردن و همگن کردن چرم و همچنین تراشیدن قسمتهای آسیب دیده که بوسیله ماشین صورت می‌گیرد.

رنگ آمیزی چرم:

مواد رنگی که از آنها برای رنگ آمیزی چرمها استفاده می‌شود، دو دسته‌اند:

1)مواد رنگی معدنی غیر محلول در آب مانند اکسید روی ، کرومات سرب و غیره که قدرت پوشش زیادی دارند.

2)مواد رنگی آلی محلول در آب مانند رنگهای آنیلی ، آنیونی و مواد رنگی نیتروژن دار ، دی‌فنیل آهن و غیره. این رنگها را بر اساس نفوذ در الیاف چرم ، به سه دسته کاتیونی ، آنیونی و مواد رنگی غیر قابل حل در آب تقسیم می‌کنند. برای جلوگیری از سفت و سخت شدن چرم پس از رنگ آمیزی ، باید به آن روغن زد تا بدین طریق خواص مطلوب زیر در آن ایجاد شود: نرم و قابل انعطاف شدن ، کاهش دادن میزان نفوذ گرما ، مقاوم شدن در برابر آب ، ایجاد قدرت کششی و افزایش طول.

روش تشخیص چرم اصل از چرم مصنوعی:

دربسیاری ازموارد تشخیص چرم اصل از چرم تقلبی بسیار دشوار است . وقتی چرم به کالایی مانند کیف یا کفش تبدیل می‌شود ، تشخیص نوعا" دشوارتر است اما با چند دستورالعمل ساده میتوان چرم اصل را ازچرم مصنوعی تشخیص داددر بافت چرم‌ های مصنوعی الگویی مشخص به كار رفته كه مرتبا در کنار هم تکرار شده است ونشانه ساخت و تولید با دستگاه است. این الگو با كمی دقت در نوع گره ، ریزی و درشتی ، زبری و نرمی ، خلل و فرج معلوم می‌شود و به همین دلیل یكی از راه ‌ها ی مناسب برای تشخیص چرم طبیعی از مصنوعی به شمار می‌رود.

از تفاوت پوشش پشتی چرم نیز می‌توان مصنوعی یا طبیعی بودن آنرا بخوبی تشخیص داد. پشت چرم طبیعی حالتی پرز مانند دارد ؛ انگار كه از خود چرم باشد ، به سختی كنده یا جدا می‌شود ؛ اما پشت چرم مصنوعی بیشتر از فوم ساخته شده، یا مثل آستر چسب‌زده است. وقتی لبه‌های دوخته شده را برگردانید نخ‌ های رشته شده و توری مانند را در آن قسمت‌ هاخواهیددید. به طور كلی تار و پود نخی در پشت چرم یا درزهای دوخته شده حاكی از مصنوعی بودن آن است .چرم طبیعی بسیار نرم و منعطف است. چرم را بو کنید. چرم طبیعی بوی مشخص و خاص دارد که هرگز نمی‌توان از آن کپی‌برداری کرد

روغن های به کار رفته در صنعت چرم سازی:

الف)روغن‌ها و چربیهای حیوانی

1)پیه گاوی

از پالایش چربی گاو بدست می‌آید. برای این کار چربی حیوان را در آب می‌جوشانند تا ذوب شود و سپس آنها را از آب جدا می‌کنند. این چربی دارای نقطه ذوب 35 تا 38 درجه سیلسیوس ، زرد رنگ ، سخت و دارای خاصیت پرکنندگی خوبی است. به چرم خوب روغن می‌دهد، بدون آن که آن را زیاد نرم و کشدار کند. اگر در موقع استفاده ، گرم نباشد، نفوذ آن در پوست دشوار است. مصرف اصلی آن در خوراندن چربی‌های مخلوط (مثل مخلوط پیه و روغن ماهی) به چرم است.

وجود روغن ماهی به نفوذ بیشتر و عمیق‌تر پیه در چرم کمک می‌کند. اگر این ماده فاسد شود، در سطح چرم جمع می‌شود و لکه بوجود می‌آورد.

2)پیه گوسفندی

شبیه پیه گاوی است، اما سخت‌تر و سفیدتر است. نقطه ذوب آن هم 35 تا 38 درجه سیلسیوس است.

3)اسید استئاریک

این ماده در پیه گاو موجود است. جامدی سخت ، سفید رنگ و یک نوعاسید چرب است و دلیل اصلی شوره زدن چرم می‌باشد.

4) روغن سُم(neats foot oil)

از جوشاندن سم حیوانهای مختلف (بیشتر سُم گاو ، گوسفند و اسب) در آب بدست می‌آید. بعد از جمع‌آوری روغن از سطح آب ، به صورت مایعی غلیظ و زرد کم‌رنگ بدست می‌آید که در مجاورت هوا اکسید و کبود نمی‌شود. مصرف اصلی این روغن مرغوب ، در ساختن چرم‌های رُخ‌داری است که با نمکهای کروم (III) دباغی شده باشند. این روغن دارای قدرت نفوذ بسیار خوبی است و در عین حال که چرم را انعطاف‌پذیر می‌کند، از نرم شدن بیش از حد آن نیز جلوگیری می‌کند. در غیر این صورت ، رُخ چرم ، دو پوسته و زرد می‌شود و خط و چروک برمی‌دارد. روغن سم از نوع روغن‌های سیر شده است و می‌توان آن را سولفات‌دار کرد تا در آب حل شود.

5)روغن ماهی:

روغن جگر ماهی که از جوشاندن جگر تازه ماهی در آب و جمع کردن روغن‌های جدا شده بدست می‌آید، مایع زرد مایل به قهوه‌ای با بوی تند ماهی است که نیم سیر شده است و به سادگی سولفات‌دار می‌شود. دارای قدرت نفوذ خوبی است ، به سادگی اکسید و رنگ آن کبود می‌شود. پس از سولفات‌دار کردن ، این عیب‌ها کمتر می‌شود. از مخلوط روغن ماهی سولفات‌دار شده و روغن معدنی برای روغن‌دهی چرم‌های زیره که با مواد گیاهی تهیه شده باشند و چرمهای آستری و رویه استفاده می‌شود.

6)روغن نهنگ:

از چربی نهنگ بدست می‌آید. نوع مرغوب آن را هیدروژن‌دار کرده، از آن مارگارین تهیه می‌کنند. روغن سر نهنگ بیشتر خواص یک واکس را دارد و رنگ آن ، زرد مایل به قهوه‌ای است و بوی بد روغن ماهی را ندارد. این روغن را می‌توان سولفات‌دار کرد. نفوذپذیری آن بسیار زیاد است و مصرف آن در ساختن چرم‌های نرم دستکش و لباس است.

7)موئلون(Moellon)

موئلون نوعی چرم طبیعی است که با اکسید کردن روغن خام کبد ماهی هنگام پوست پیرایی پوست گوسفند و بُز تولید می‌شود. موئلون مصنوعی را از راه هوادهی تحت کنترل روغن خام کبد ماهی بدست می‌آورند. این نوع روغن در آب حل می‌شود و در برابر اسیدها پایدار نیست.

ب)روغن‌های گیاهی

1)روغن نارگیل :

این روغن گیاهی از فشردن پوست نارگیل بدست می‌آید. خواص آن شبیه روغن پشم است. مصرف آن برای چرم‌های سفید برتری دارد، زیرا در برابر نور تغییر رنگ نمی‌دهد. از محلول روغن نارگیل سولفات‌دار شده در مرحله روغن‌دهی از آن استفاده می‌شود. 2)روغن زیتون (Olive oil)

از این روغن در صنعت چرم‌سازی کمتر استفاده می‌شود. مصرف عمده آن در صنایع صابون سازی و صنایع غذایی است.

3) روغن کرچک(Cator oil)

این روغن از فشردن دانه‌های گیاه گرچک به صورت مایع غلیظ و کم رنگی بدست می‌آید. مخلوط آن ، با روغن پیه گاو را روغن چرم می‌نامند و از آن برای ضد آب کردن چرم‌های پوتین استفاده می‌شود و همچنین به عنوان نرم کننده در پرداخت چرم بکار می‌رود.

 4)روغن بزرک:(Linseed oil)

روغنی با خاصیت خشک شوندگی کامل است. برای مثال وقتی که در رنگ سازی از آن استفاده شود، بعد از مصرف ، در برابر هوا ، اکسید می‌شود و به صورت قشری سخت و چسبناک در می‌آید و به این دلیل ، در روغن‌دهی و خوراک دادن چرم استفاده نمی‌شود.

ج ) موم‌ها :

موم ها(Waxs)در طبیعت فراوانند و در ترشحات بزاقی بعضی از حشره‌ها مثل زنبور عسل یافت می‌شوند. در حیوانها و گیاهان ، مومها به صورت یک لایه محافظ وجود دارند. مانند روغن نهنگ که به آن ، موم کافوری نیز می‌گویند. از نظر شیمیایی ، مومها از استری شدن اسیدهای چرب ده کربنی به بالا با الکل های یک عاملی که تعداد اتمهای کربنی مولکول آنها نیز از 10 بیشتر است، تشکیل شده‌اند.

1)موم کارنوبا:

زرد رنگ و شکننده است و از نخل برزیلی بدست می‌آید. عامل صیقل دهنده و گران قیمتی برای چرم است و دوام آن را زیاد می‌کند. اثر انگشت و تاخوردگی روی آن باقی نمی‌ماند و رنگ آن در اثر گرد و غبار تیره نمی‌گردد و چرم را نرم می‌کند.

2)موم زنبور عسل:

این موم با ذوب کردن لانه زنبور عسل بدست می‌آید و نقطه ذوب آن بین 60 تا 63 درجه سیلسیوس است. این موم ، گرد و غبار را به خود می‌گیرد و خاصیت چسبندگی زیادی هم دارد.

3)روغن پشم (لانولین):

این ماده از بقایای شستشوی پوست در مرحله هوازدگی و پشم‌زدایی بدست می‌آید. مواد سازنده آن متفاوت است و از مقداری چربی (گلیسرید) و واکسن‌ها (الکل و اسید چرب) ساخته شده است. معروف‌ترین نوع روغن پشم ، لانولین است. نفوذپذیری آن حتی در چرم‌های مکانیکی مانند چرم تسمه‌ای زیاد است.

4)موم کاندلیلا:

خواص آن شبیه موم کارنوبا است و تنها نقطه ذوب آن پایین‌تر است.

5) موم پارافین :

موم سفیدی است که از آن شمع‌های ارزان قیمت می‌سازند. مخلوط آن با رزین ، ماده اصلی برای ضد آب کردن چرم‌های دباغی شده با نمکهای کروم(III) است. در مرحله پرداخت چرم ، آن را با یک عامل حل کننده و آب مخلوط می‌کنند تا با رنگدانه تولید واکس غیر چسبناک کند.ماده ی اصلی تهیه ی چرم پوست حیوانات است

 گروه بازرگانی پارسابا در نظر گرفتن استقبال بی نظیر کشورهای همجوار و همچنین کشورهای آمریکایی و اروپایی به چرم ایرانی و هنر نمایی بر روی محصولات چرمی اقدام به صادرات  این محصول نموده است.

 

مراکز تهیه و آسیب های احتمالی پوست:

1.     توسط سازمان گوشت ملي ايران:

اين تشكيلات چندين مرتبه در سال اقدام به ذبح حيوانات در تهران و در ساير شهرها مي نمايد كه در هر زمان هزاران حيوان ذبح مي گردند. اين چرم ها به دليل قصابي شدن حيوانات توسط افراد متخصص در سلاخ خانه و با برنامه ريزي صورت گرفته توسط سازمان از مرغوبيت زيادي برخوردارند. تمامي حيوانات از لحاظ مبتلا بودن به بيماريهاي مهلك به دقت بررسي مي شوند. اين چرمها با پيشنهاد قيمت فروخته مي شوند.

2.     توسط قصابهاي در سلاخ خانه:

حيوانات توسط قصابها در سلاخ خانه ذبح مي شوند و پيش از آن توسط يك دام پزشك حاضر در محل سلاخي بررسي مي شوند. سپس يك قصاب اقدام به سلاخي حيوانات مي نمايد و چرم را بدن حيوان ذبح شده جدا مي نمايد. يك قصاب ممكن است كه در روز 15 تا 20 حيوان را ذبح نمايد. آنها چرمها را به كسي مي فروشند كه به جمع آوري چرم مي پردازد. مرغوبيت چرمهايي كه بدين ترتيب جمع آوري مي شوند.كمتر از شيوه اول است چرا كه احتمالاً قصابها در زمينه جداسازي چرم مهارت ندارند و ممكن است كه به چرم آسيب وارد نمايند. دليل ديگر اين است كه زمان زيادي براي جمع آوري چرم جهت فروش به يك دلال لازم است.

3.     توسط افراد غيرمتخصص در روستاها:

مرغوبيت اين نوع چرم به دليل ذبح سنتي بسيار پايين است. همچنين شرايط نامناسب در نگهداري مواد خام طي مرحله انبارش و ارائه به يك دلال احتمال آسيب به چرمها را افزايش مي دهد.

4.     آسيبهای پوست در زمان كشتار دام:

يك روش از كشتار حيوان بلند كردن لاشه با پاهاي عقبي و بيرون آمدن خون از بريدگي گلو مي باشد. اين روش رنگ گوشت و پوست را بهبود مي بخشد و تركيباتي كه موجب افزايش فساد پوست مي گردد را جدا مي كند.

بريدگي در پوست به دليل تسهيل در جدا كردن لاشه از پوست و حفظ كردن شكل پوست، با دقت انجام مي شود.

پوست از طريق كشش مكانيكي و يا به صورت دستي از لاشه جدا مي شود. كشش زياد در حيوانات كوچك موجب آسيب ديدگي در پوست مي شود. روش كندن دستي به بريدگي افقي بزرگي جهت جدا كردن گوشت و چربي از پوست نياز دارد. آسيب هاي ناشي از پوست كندن شامل بريدگي هاي عمقي و گذاشتن اثر انگشت در قسمت گوشتي و ايجاد سوراخ در پوست مي باشد.

عمق اين بريدگي ها بر ضخامت تاثير مي گذارد و مي تواند در كيفيت چرم نهايي و ارزش آن تعيين كننده باشد.

5.     آسيب های پوست در زمان حمل نقل :

در پوست صدمه هايي از جمله خراشيدگي، كبودي بر اثر شرايط نامناسب حمل و نقل به كشتارگاه به وجود مي آيد. همچنين لكه هاي بي رنگ و پررنگ چرم بر اثربخش افزايش سطح خون در پوست در زمان قبل از كشتار مي باشد كه اين نشان مي دهد نبايد قبل از كشتار فشار روحي به حيوان وارد شود

خاصيت اصلي چرم گوسفند در نرمي آن است و به همين دليل هم در توليد لباس مورد استفاده قرارمي گيرد. مصرف كنندگان چرم نهايي گوسفند ايراني نيز به همين نوع علاقمندند. ميانگين اندازه پوست مبدل به چرم شده گوسفند ايراني در هر قطعه 7 الي 5/7 پا وميانگين ضخامت پوست تبديل به چرم شده گوسفند 1 ميلي متر مي باشد. اين اندازه در صورت تقاضاي مشتريان قابل تغيير است

مراحل ساخت چرم به روش سنتی:

تهیه پوست:

در روش سنتی تولید چرم، بیشتر از پوست گاو برای تبدیل به چرم استفاده می‌کنند زیرا این نوع پوست نرم‌تر از پوست گاومیش و ضخیم‌تر از پوست گوسفند است و در مرحله لش‌زنی و سایر مراحل برای تبدیل به چرم، امکان صدمه دیدن پوست کمتر است. از سوی دیگر محصولاتی که با این نوع چرم ساخته می شود، مرغوب‌تر است.

شستشو:

پوست ها را برای تبدیل به چرم باید به حالت طبیعی خود بازگرداند، به همین منظور آنها را ۳الی ۶روز در آب نگه می دارند تا نمک از پوست خارج شود، و حالت خشکی آن از بین برود.

موگیری:

در این مرحله پوست‌ها را که به حالت طبیعی درآمده‌اند ۳الی ۱۰روز در محلول آرد جو یا آهک نگه‌داری می‌کنند، این عمل باعث تخمیر پوست می گردد به طوری که مو از آن به راحتی کنده می‌شود. از این مرحله به پوست‌ها توله آهکی نیز گفته می‌شود.

لش‌زنی:

برای این کار پوست را به دو میخ آویزان کرده با داس یا اَرسَن (چاقوی دو دسته با تیغه بلند) چربی ها و ضایعات را از آن جدا می‌کنند.

خوابانیدن در فضله:

پوست‌ها را برای چند روز در محلولی از آب و فضله مرغ و کبوتر می‌خوابانند. این عمل باعث از بین رفتن پروتئین‌های اضافی پوست که سبب خرابی چرم می‌شوند و نرمی و لطافت و انعطاف پوست در برابر سرما و گرما می‌گردد. برای نرمی پوست از زاج نیز استفاده می‌شود.

نمک‌زنی:

در این مرحله برای ثابت نگه داشتن حالت پوست و فاسد نشدن به آن نمک می زنند تا این مرحله به اصطلاح امروزی پوست سالمبور گفته می‌شود.

دباغی یا مازوکاری:برای دباغی پوست‌ها را داخل گودال‌هایی به عمق ۲متر گذارده، به روی آنها محلولی از آب و مازو می‌ریزند و لگدمال می‌کنند. پوست‌ها برای دو دوره ۱۰روزه، در این محلول خوابانده شده و هر روز لگدمال می‌شوند تا مازو به خوبی وارد پوست شود. سپس آنها را در آفتاب خشک می‌کنند. از این مرحله به پوست‌ها یا توله‌های آهکی چرم گفته می‌شود.

نمک‌زنی:

چرم‌ها را برای مدت ۴۸ساعت در محلولی از آب و نمک قرار می‌دهند تا نمک به آهستگی جذب آنها شود و مانع از فساد و نابودی چرم گردد. سپس چرم‌ها رادر آفتاب خشک می‌کنند.

سنگ زنی:

پوست‌های نیمه خشک رابر روی تخته‌ای بعضاً به شکل هلال که به خرک مشهور است، می‌خوابانند. طرف لش چرم را با سنگ‌پا و طرف رخ چرم را با سنگ صاف معمولی می‌مالند تا بلورهای نمک از چرم خارج شود و موجب خشکی و ترکیدگی پوست نگردد سپس آنها را زیر آفتاب پهن می‌کنند تا کاملاً خشک شود.

پیه‌زنی یا پیه‌کاری: در این مرحله برای نرمی چرم از پیه آب‌شده، استفاده می‌شود.

شستشو:

این عمل یک ساعت تا چند روز پس از پیه‌کاری انجام می‌شود.

رنگ‌زنی:

پس از شستن نوبت به رنگ زدن چرم می‌رسد. به این منظور صاحبان چرم آنها را به رنگرزهایی که از قدیم به این کار اشتغال داشته‌اند، می‌دهند. با آنکه رنگ‌های مختلفی وارد بازار شده‌است، رنگرزها همانند گذشته مایلند از رنگ نارنجی استفاده کنند تا اصالت آن را حفظ نمایند. در گذشته برای رنگ چرم‌ها از گلرنگ، گل و گِل‌وَرَز استفاده می‌شد. گِل‌وَرَز گیاه کوچک و سفید رنگ است که از کوهستان جمع‌آوری می‌شود و برای استفاده، خشک‌شده آن را ساییده با آب مخلوط می‌کنند تا رنگ نارنجی به دست آید. پس از رنگ زدن، چرم‌ها را به میله‌های چوب آویزان می‌کنند تا کاملاً خشک شود.

سنگ‌زنی:

برای براق شدن چرم روی آن را با سنگ یَشم که سنگی سبزرنگ و صاف است، می‌سایند. در گذشته تمام مراحل تولید چرم به روش سنتی حدوداً ۳ماه به طول می‌انجامید.

گروه بازرگانی پارساجهت جلب رضایت مشتری و نشان صداقت خود با استفاده از بهترین و مرغوب ترین ابزار و مواد برای ارائه بهتر و کیفیت بالاتر محصولات تمامی تلاش خود را نموده است.

گروه بازرگانی پارسابا توجه به روند پیشرفت خود در بازارهای داخلی و بین المللی تبدیل به یکی از برترین صادرکنندگان چرم  شده است.